choroby odkleszczowe u psów

Zdrowie pupila to nie moda, lecz odpowiedzialność. Kiedy latem kleszcze grasują w trawie, choroby odkleszczowe u psów stają się poważnym zagrożeniem – od boreliozy i babeszjoza po groźną erlichiozę. Objawy bywają mylące: lekka gorączka, zbyt mały apetyt, sztywność nóg. Nie lekceważ ich, bo pasożyt, wprowadzając do krwi bakterie i pierwotniaki, może w kilka dni wywołać zapalenie stawów, anemię lub uszkodzenie mózgu. Profilaktyczne podejście jest jednak prosta: regularne badanie skóry psa i kota po spacerze, dobrze dobrane preparaty przeciw kleszczom oraz szybkie, prawidłowe usunięcie kleszcza. W artykule krok po kroku wyjaśnię, jak rozpoznać chorobę, na czym polega leczenie i jak bezpiecznie zabezpieczyć zwierzę – tak, aby Twój pies cieszył się ruchem, a Ty spokojem ducha. Jeśli coś budzi wątpliwości, skonsultuj się z weterynarią.

SPIS TREŚCI:

Jakie są najczęstsze choroby przenoszone przez kleszcze u psów?
Jak chronić psa przed kleszczami?
Co zapamiętać, aby profilaktyka była skuteczna?

1. Jakie są najczęstsze choroby przenoszone przez kleszcze u psów?

Kiedy kleszcze wbijają się pod futra psa, do krwi zwierzęcia trafiają groźne bakterie i pierwotniaki. Choroby odkleszczowe u psów nie dotyczą więc pojedynczego kleszcza, lecz całego “arsenału” patogenów, które mogą uderzyć w zdrowie pupila, kota, a pośrednio również ludzi. Część tych chorób daje się opanować antybiotykami, jednak nie wszystkie – dlatego szybka diagnostyka i profilaktyczne podejście to klucz.

Główne zagrożenia – szybka mapa ryzyka

Babeszjoza (piroplazmoza) – najczęściej spotykana u psów w Polsce. Pasożyt rozbija czerwone krwinki, wywołując niedokrwistość, ciemny mocz i gwałtowną gorączkę. Nieleczona potrafi zabić w kilkadziesiąt godzin. Istnieje szczepionka, ale i tak należy sprawdzać futro psa po każdym spacerze.
Borelioza – choroba bakteryjna, która może toczyć się skrycie. Objawy to sztywność kończyń, zapalenie mięśni, kulawizna, czasem zapalenie nerek. Leczenie antybiotykiem bywa długie; warto zaszczepić psa i psy regularnie badać.
Erlichioza – drobnoustrój atakuje leukocyty, prowadząc do krwotoków z dziąseł, nosa albo skóra. U kotów (i kotów wolno żyjących) stwierdzana rzadziej, jednak psy są szczególnie wrażliwe. Bez szybkiej terapii możliwe jest także zapalenie mózgu.
Anaplazmoza – często towarzyszy boreliozie, zwiększając ryzyko zapalenia staw i bólu mięśni. Może pojawić się brak apetyt, letarg, stan gorączkowy; w przypadku szczeniąt prowadzi nawet do niewydolności szpiku.
Hepatozoonoza – rzadziej występująca choroba odkleszczowa psów; tu pies zaraża się przez… połknięcie kleszcza. Objawy obejmują osłabienie, utratę masy ciała i zmiany w kościach, a leczenie wymaga długotrwałej opieki weterynaryjnej.

Alarmujące objawy, na które trzeba zwrócić uwagę

mały stan gorączkowy, apatia, niechęć na zabawę
brak apetytu, wymioty lub nagły spadek masy ciała
bladość dziąseł świadcząca o ubytku krwi
kulawizna, ból u nóg albo sztywność karku
żółtaczka, ciemny mocz, zmiany neurologiczne (drgawki, skręt głowy)

Jeżeli zauważysz którykolwiek z tych objawów lub znajdziesz kleszcze wbite w skórę pupila, nie czekaj – profilaktyka jest ważna, ale w razie rozwiniętej choroby liczy się natychmiastowe leczenie. Weterynaria dysponuje testami serologicznymi, analizą krwi i ultraszybkim badaniem rozmazu, które potwierdzą, czy doszło do babeszjoz, boreliozy, erlichiozy bądź innej infekcji. Pamiętaj też, że obok kleszczy groźne bywają pchły, dlatego preparaty przeciw pasożytom powinny działać szeroko.

Dlaczego wczesne wykrycie ratuje życie?

Wyleczenie babeszjozy wymaga leków przeciwpierwotniaczych, kroplówek i transfuzji krwi – im wcześniej, tym większa szansa na pełny powrót do zdrowia.
Antybiotykoterapia w boreliozie, anaplazmozie czy erlichiozie trwa zwykle kilka tygodni; opóźnienie powoduje trwałe uszkodzenia nóg lub nerek.
Dieta bogata w wysokiej jakości karmę wspiera odporność, ale nie zastąpi profilaktyki.
Szczepienia przeciw boreliozie i babeszjozie znacząco obniżają ryzyko zachorowania – zobacz zalecenia swojego lekarza weterynarii.

Stan zdrowotny psa w dużej mierze zależy od Twojej czujności: kleszcze roznoszone z bakteriami atakują nie tylko w lesie, lecz także w miejskich parkach. Choroby odkleszczowych psów nie wolno bagatelizować – nawet jeśli objawy wyglądają niewinnie, lepiej od razu udać się do kliniki. W następnej części opowiem, jak skutecznie chronić psa (oraz kota) przed ukłuciem kleszcza i jakie akcesoria ułatwiają szybkie usunięcie pasożyta.

2. Jak chronić psa przed kleszczami?

Kleszcz nie musi być duży, żeby zagrozić zdrowiu psa, kota i ludzi w jednym domu. Profilaktyczne podejście to pierwszy mur obronny przed chorobami odkleszczowymi. Poniżej znajdziesz dwa kluczowe obszary działań: zapobieganie ukąszeniom oraz bezpieczne usuwanie pasożytów.

A. Jak zapobiegać ukąszeniom ?

Codzienne nawyki są skuteczniejsze niż najdroższe wyleczenie. Trzeba:

Ograniczyć ryzykowne trasy spacerów: wysokie trawy, zarośla i pobocza lasów to ulubione siedliska kleszczy. Gdy to możliwe, wybieraj utwardzone ścieżki.
Kontrolować skórę pieska po każdym powrocie do domu. Przeglądaj sierść w okolicy uszu, pachwin, łap oraz ogona. Wczesne wykrycie kleszcza to mniejsze ryzyko babeszjozy czy boreliozy.
Stosować sprawdzone preparaty przeciw kleszczom i pchłom: krople typu , obroże, spraye lub tabletki. Każdy środek ma ograniczony czas działania, dlatego trzeba go powtarzać zgodnie z zaleceniem weterynarii.
Dbać o czystość otoczenia: regularne koszenie trawnika, usuwanie liści i wywijanie koca piknikowego odcina kleszczom drogę pod futro pieska. Kleszcze potrafią zimować także w mieszkaniach, więc odkurzaj legowisko psa i kota.
Wzmacniać odporność dietą: wysokiej jakości karma bogata w kwasy tłuszczowe i przeciwutleniacze wspiera futro oraz układ immunologiczny, utrudniając rozwój bakterii w organizmu.

Pamiętaj: żadna metoda nie daje stu procent ochrony. Dlatego profilaktyka zawsze łączy się z czujną obserwacją objawów, takich jak stan gorączkowy czy za mały apetyt.

B. Jak prawidłowo usunąć kleszcza u psa?

Kiedy znajdziesz kleszcz, liczą się pierwsze minuty. Oto, czego nie robić i co robić, aby nie pogorszyć stanu zwierzęcia:

Czego unikać:

Nie wyrywaj pasożyta palcami ani pęsetą płaską, bo część kleszcza może zostać w skórze.
Nie naciskaj odwłoka – wprowadzisz więcej bakterii do organizmu psa.
Nie polewaj spirytusem, olejem czy płynem dezynfekującym. Kleszcz w stresie „wymiotuje” drobnoustrojami.
Nie przypalaj zapalniczką ani zapałką – to grozi poparzeniem skóry.

Co robić:

Użyj specjalnego haczyka lub karty do kleszczy. Chwytasz przy samej skórze i delikatnym ruchem wykręcasz pasożyta.
Jeśli nie masz narzędzia, nałóż na skórę psa preparat przeciwkleszczowy – większość kleszczy odpadnie w ciągu kilku godzin.
Po usunięciu zdezynfekuj futro i okolice psa oraz swoje ręce. Obserwuj miejsce ukłucia przez kilka dni – zaczerwienienie czy obrzęk może oznaczać stan zapalny.
Zapisz datę i miejsce znalezienia kleszcz. Gdy pojawią się objawy chorobowe, ta informacja pomoże lekarzowi weterynarii w diagnostyce.
W razie gorączki, apatii lub zmian neurologicznych natychmiast jedź do kliniki – szybkie leczenie babeszjoz, erlichiozy czy anaplazmozy ratuje życie.

Dzięki konsekwentnej profilaktyce, właściwym preparatom i kilku prostym akcesoriom możesz znacząco ograniczyć ryzyko, że kleszcze przeniosą groźne choroby odkleszczowe u psów. W następnej, ostatniej części zbierzemy najważniejsze wskazówki w formie szybkiej ściągi dla zapracowanych opiekunów piesków i kotków.

3. Podsumowanie: co warto zapamiętać?

Choroby odkleszczowe u psów są dziś jednymi z najczęstszych chorob z agrażających zdrowiu naszych pupili. Jeden mały kleszcz potrafi przenieść zestaw bakterii wywołujące babeszjozę, boreliozę, anaplazmozę czy erlichiozę i w kilka dni doprowadzić do zapalenia stawów, uszkodzeń mózgu (mozgu) albo poważnej anemii. Objawy – stan gorączkowy, mały apetyt, apatia, ból u nóg– często pojawiają się dopiero, gdy choroba już postępuje. Dlatego należy łączyć profilaktykę z uważną obserwacją futra psa i kotów. Kleszcze są aktywne od wczesnej wiosny do późnej jesieni, a w domach ogrzewanych nawet cały rok, więc zarażenie kleszczowe może również się odbyć podczas zimy. Gdy tylko zauważysz cokolwiek niepokojącego u psa, zobacz weterynarza – szybka diagnostyka i dobrany preparat skracają leczenie oraz ratują życie.

Kluczowe wnioski w pięciu punktach:

Regularnie kontroluj sierść psa, zwłaszcza w okolicy uszu, pachwin i łap.
Stosuj sprawdzone preparaty przeciw kleszczowe i pchłom; pamiętaj, że ochronę trzeba odnawiać.
Wybieraj bezpieczne trasy spacerów i koś skoszoną trawę wokół domu – to ogranicza kontakt z kleszczami.
Reaguj na pierwsze objawy: stan gorączkowy, zbyt mała energia, zmiana koloru moczu, sztywność kończyń.
Rozważ szczepienia przeciw boreliozie i babeszjozie; uzupełnij dietę o wysokiej jakości karmę wspierającą odporność.

Szybka ściąga dla zapracowanych opiekunów piesków i kotów

Po każdym spacerze: dokładny przegląd sierści; znajdziesz kleszcza – usuń go haczykiem i zdezynfekuj.
Co 4–8 tygodni: odnów krople lub tabletkę; obrożę wymieniaj według zaleceń producenta.
Raz do roku: badanie krwi w kierunku chorób odkleszczowych, nawet gdy pies czuje się dobrze.
Alarm: nagła gorączka, apatia, wymioty lub kulawizna – natychmiast do weterynarii, bo w przypadku babeszjoz liczą się godziny.
Prewencja przez cały rok: koszenie trawy, odkurzanie legowiska, kontrola kotów wychodzących, unikanie dzikich wysypisk liści.

Dzięki tym prostym nawykom zapewnisz psu, kotu i sobie spokój, a choroby odkleszczowe u psów pozostaną tylko tematem artykułu, a nie osobistym doświadczeniem. Pamiętaj: zdrowie psa zależy od Ciebie, a weterynarz zawsze służy wsparciem.